5193-)
Bana Ziyâd b. Yahya El-Hassânî de rivâyet etti. ki): Bize Hatim (yani İbn Ver-dân) rivâyet etti. ki): Bize Eyyûb Muhammed b. Sîrîn-den o da Enes b. Mâlik-den naklen rivâyet etti Enes şöyle dedi. Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) kurban günü bize hutbe okudu. Arkacığından et kokusu duydu. Ve ashabı hayvan kesmekten men etti. kim kurban kesti ise hemen iade etsin.» buyurdular. Sonra râvi yukarkilerin hadîsi gibi rivâyette bulunmuştur. hadisini Bubârî «Kîtâbu’l-Edâhi»de; Enes hadîsini «Kitâbu-l-îdeyn» ile «Kitabu’l-Edâm’de; aynı hadîsi Nesâî «Salât» ve «Edâhi» bahislerinde; İbn Mâce «Kitâbu-l-Edâhi»-de Ukbe hadîsini Buhârî «Dehâya» «Şerika» ve «Vekâlet» bahislerinde; Nesâî ve İbn Mâce «Kitâbu-dahâyâ»-da muhtelif râvilerden tahrîc etmişlerdir. (sallallahü aleyhi ve sellem)-in Hazret-i Ebû Bürde-ye: «O et koyundur!» buyurması; kurban yerine geçmez sevabı da yoktur. Yiyeceğin etten ibarettir manasınadır. Bir yılını bitirmiş de ikiye basınış oğlaktır. Esmâiyye göre Cezea bir senelik oğlak ve sekiz-dokuz aylık kuzu mânâlarına gelir. Bazıları bir senelik kuzu mânâsına geldiğini söylemişlerdir. Burada herhalde bir senelikten biraz küçük oğlan manasınadır. Zira senesini doldurmuş koyun ve keçiden herkes için kurban olur. Öyle bir gündür ki onda et mekruhtur...» cümlesi hakkında söz edilmiştir. Bazıları «mekruh» kelimesini «makrûn» şeklinde rivâyet etmiştir. Makrûn et arzu edilir manasınadır. Nitekim hadîsin bir rivâyetinde: «Bu Öyle bir gündür ki onda et arzu edilir» denilmiştir. rivâyeti hakkında Kaâdî Iyâz şunları söylemiştir: bazısı doğrusu bu cümlenin şeklinde hâ-nın fethiyle okunacağını söylemişdir. Eti arzu etmek demektir. o günde kurban kesmeyi terk ederek çoluğunu çocuğunu etsiz bırakmak ve onlara et hasreti çektirmek mekruhtur. Bana üstad Ebû Abdullah b. Süleyman şunu söyledi: «Bu cümlenin mânâsı kurban edilmesi caiz olmayan hayvanı kesmektir. Sünnete muhalif olduğu için bu hayvanın eti mekruh olur.» Ebû Mûsa-ya göre mezkûr cümleden murad: «Bugün et aramak mekruhtur güçtür» manasınadır —ki; Nevevî bu mânâyı beğenmektedir.